Viết AEAS: định dạng và cách ôn luyện

Phần Viết AEAS là một bài duy nhất trong 30 phút, nhưng số từ tối thiểu và các thể loại đều thay đổi theo khối lớp.

Số từ

Ít nhất 150 từ cho lớp 4-9, ít nhất 200 từ cho lớp 10-12. Đây là mức sàn, không phải mục tiêu; viết vừa đủ mức tối thiểu không dư chút nào hiếm khi gây ấn tượng tốt.

Thay đổi là thể loại, không chỉ chủ đề

Đề thật gồm bài kể chuyện cá nhân ("tell us about a mistake you made"), bài nghị luận (kể cả "discuss both viewpoints, using examples"), thư thân mật và thư trang trọng (thư xin lỗi, thư gửi hiệu trưởng về chuyện bắt nạt), và ở lớp 10-12, bài báo cho tạp chí. Thể loại thường được nêu rõ trong đề ("Write a letter to...", "Write an article for..."), nên điều đầu tiên cần xem không phải chủ đề, mà là bài viết cần có hình thức nào.

Các ý gợi ý

Đề thật có các ý gạch đầu dòng để định hướng bài viết ở mọi khối lớp, không chỉ cho học sinh nhỏ. Mỗi ý thực chất là một yêu cầu nhỏ mà người chấm kiểm tra; bỏ sót một ý còn thiệt hơn là bài hơi ngắn.

Điều thật sự được chấm

Cách diễn đạt tiêu chí chấm hơi khác nhau giữa các đề theo khối lớp, nhưng đều bao gồm cùng những điều: nội dung và cách tổ chức bài viết, cùng độ chính xác của ngôn ngữ và từ vựng.

• Trước khi viết, hãy xem đề có nêu thể loại không (thư, bài báo, kể chuyện) và làm cho giọng văn lẫn hình thức đều phù hợp, không chỉ chủ đề.
• Coi mỗi ý gạch đầu dòng là một yêu cầu phải đáp ứng, không phải gợi ý; hãy kiểm tra lại từng ý đã được viết trước khi hết giờ.
• Luyện viết theo đúng số từ tối thiểu của khối lớp mình với đồng hồ 30 phút, vì hết giờ khi chưa đủ số từ là lỗi mất điểm phổ biến và có thể tránh được.
• Dùng nhận xét AI của trang này cho một bài đã viết xong để xem người đọc mới nhận ra điều gì đầu tiên, rồi sửa đúng điểm đó ở bài luyện tiếp theo, thay vì viết nhiều bài với cùng những điểm yếu.

Mẫu không phải để chép từng chữ; đó là một khung giữ trong đầu để bạn không bao giờ phải nhìn trang giấy trắng mà không biết bắt đầu thế nào. Chọn khung hợp với thể loại của đề rồi điền nội dung của riêng bạn. Các mẫu và cụm từ dưới đây giữ nguyên tiếng Anh vì khi thi bạn viết bằng tiếng Anh.

Bài nghị luận

Paragraph 1: Introduction
State the topic in your own words, then give your opinion
(or say you'll discuss both sides, if that's what's asked).

Paragraph 2: First point / viewpoint
Make one clear point. Add one specific example or reason.

Paragraph 3: Second point / viewpoint
A second point (or the opposing viewpoint, if discussing both).
Add one specific example or reason.

Paragraph 4: Conclusion
Restate your opinion in different words. Don't introduce a new idea here.

Thư trang trọng

[Greeting]
Dear Sir/Madam, (if no name is given) or Dear Mr/Ms [Surname],

[Opening line]
State clearly why you are writing.

[Body: one paragraph per bullet point]
Address every bullet point from the prompt, one at a time.

[Closing line]
Say what you'd like to happen next, or thank the reader.

[Sign-off]
Yours faithfully, (no name was given) / Yours sincerely, (a name was given)
[Your name]

Thư thân mật

[Greeting]
Dear [Name],

[Opening line]
A friendly opener: ask how they are, or refer to their last message.

[Body]
Tell your news, in the order it happened. Include your feelings, not just events.

[Closing line]
A friendly sign-off line, then your name.

Bài kể chuyện cá nhân

Paragraph 1: Set the scene
Who, when, where. What were you doing right before it happened?

Paragraph 2: What happened
Tell events in order. Include what you were thinking and feeling, not just actions.

Paragraph 3: The turning point
The key moment of the story: what changed, or what went wrong/right.

Paragraph 4: Ending / reflection
How it was resolved, and what you learned or felt afterwards.

Bài báo tạp chí (lớp 10-12)

[Title]
A short, catchy title that names the topic.

[Opening]
Hook the reader: a question, a surprising fact, or a scene.

[Body]
2-3 clear points, each in its own paragraph, with examples.

[Ending]
A takeaway line, or a call back to the opening hook.

• Viết dưới số từ tối thiểu của khối lớp: điều này được kiểm tra máy móc trước khi ai đó đọc đến chất lượng, nên vẫn mất điểm dù bài viết hay đến đâu.
• Bỏ qua thể loại mà đề yêu cầu: viết kiểu bài luận khi đề yêu cầu viết thư sẽ bị coi là lạc đề, dù từ vựng tốt.
• Bỏ sót một ý gạch đầu dòng: mỗi ý là một yêu cầu nhỏ, và người chấm kiểm tra tất cả, không chỉ những ý dễ viết.
• Không chia đoạn: một khối chữ dài khó được chấm cao hơn cùng nội dung được chia thành các đoạn rõ ràng, dù cùng số từ.
• Lặp lại cùng một từ nối ("and then... and then... and then") thay vì đa dạng hóa; đây là một trong những cách nhanh nhất khiến bài đọc kém trôi chảy hơn trình độ thật của người viết.
• Hết giờ mà chưa có kết luận: một kết thúc dang dở đọc còn tệ hơn một bài ngắn hơn nhưng trọn vẹn, nên hãy chừa thời gian để kết bài đàng hoàng.